Miesięcznik Dzikie Życie

9/243 2014 Wrzesień 2014

Wieści z kraju

Opracowanie Karina Nowicka-Kudłacz

Forum Przyjaciół Drzew

11 września br. Fundacja Ekorozwoju organizuje we Wrocławiu ogólnopolskie Forum Przyjaciół Drzew.

Jest to pierwsze tego typu spotkanie w Polsce, na które zaproszone są organizacje i mieszkańcy działający dla ochrony drzew i terenów zielonych w swoich miejscowościach. W wydarzeniu wezmą udział goście z zagranicy, m.in. z Czech, Niemiec i Wielkiej Brytanii, którzy podzielą się z uczestnikami forum swoimi doświadczeniami.

W trakcie spotkania będą miały miejsce zajęcia warsztatowe, na których uczestnicy zdobędą wiedzę merytoryczną dotyczącą m.in. oceny stanu drzew, zapewnienia bezpieczeństwa w otoczeniu starych drzew, ochrony drzew na placu budowy itp.

(aleje.org.pl)

Ostrzeżenie KE w sprawie upraszczania przepisów łupkowych

Komisja Europejska wystosowała w lipcu 2014 r. do Polski tzw. Pierwsze Formalne Ostrzeżenie (Letter of Formal Notice) w związku z niezgodnościami z dyrektywą w sprawie oceny oddziaływania na środowisko (dyrektywy EIA) rozporządzenia Rady Ministrów z 25 czerwca 2013 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

W rozporządzeniu tym usunięto poszukiwanie złóż kopalin (w tym gazu łupkowego) metodą otworów wiertniczych do głębokości 5000 m z listy przedsięwzięć potencjalnie znacząco oddziałujących na środowisko. Tym samym inwestor nie musi starać się o uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla prac poszukiwawczych na tej głębokości. Wyjątek stanowią poszukiwawcze otwory wiertnicze powyżej 1000 m głębokości zlokalizowane na obszarach chronionych oraz na terenach istotnych ze względu na ochronę ujęć wody i ochronę zbiorników wód śródlądowych, na których odwierty nadal uznane są za przedsięwzięcia potencjalnie znacząco oddziałujące na środowisko.

Rzecznik Ministerstwa Środowiska poinformował, że trwa analiza i przygotowywanie odpowiedzi na formalne ostrzeżenie KE. Ministerstwo tłumaczy, że przepisy zmieniono w celu ułatwienia przeprowadzania prac poszukiwawczych inwestorom, którzy mając koncesję i decyzję środowiskową, w razie nieznacznej zmiany lokalizacji prac poszukiwawczych musieli rozpoczynać od nowa całą procedurę.

Złoża gazu łupkowego w Polsce znajdują się w większości na głębokości od 1000 do 4500 m.

(pracownia.org.pl, isap.sejm.gov.pl, kp.org.pl)

Ciąg dalszy „batalii” prof. Szyszki o Puszczę Białowieską

Były minister środowiska, prof. Jan Szyszko, wraz z innymi posłami z Komisji Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa, złożyli wniosek o odwołanie Stanisława Żelichowskiego ze stanowiska przewodniczącego Komisji. W uzasadnieniu wniosku podnoszone są kwestie lekceważenia posłów i łamania obowiązującego prawa, poprzez niezwoływanie Prezydium Komisji przez przewodniczącego.

Zażalenie posłów dotyczy w głównej mierze zignorowania wniosku o specjalne terenowe posiedzenie Komisji „celem zapoznania się z zaistniałą katastrofalną sytuacją lasów rejonu Puszczy Białowieskiej”. W uzasadnieniu wniosku podkreślono, że problem Puszczy winien być dobrze znany Żelichowskiemu z posiedzeń Komisji i prasy, oraz że na terenie trzech nadleśnictw wywołano gradację kornika drukarza, która doprowadziła do zniszczenia drewna o wartości ok. 600 mln. złotych, a miejscowej ludności z powodu „szalejącego bezrobocia” nie stać na drewno opałowe.

Więcej susłów na dolnośląskich łąkach

Suseł moręgowany (Spermophilus citellus)

Suseł moręgowany (Spermophilus citellus). Fot. Jan Svetlik, flickr.com

Polskie Towarzystwo Przyrodnicze „Salamandra” wsiedliło w miejscowości Jemielnie na Dolnym Śląsku 50 susłów moręgowanych.

Susły moręgowane zniknęły z terytorium Polski na przełomie lat 70. i 80. XX wieku. PTOP Salamandra od 2004 r. prowadzi reintrodukcję tego gatunku. Susły są hodowane w Ogrodzie Zoologicznym w Poznaniu i sukcesywnie wsiedlane. Inne odtworzone kolonie tego gatunku położone są w Kamieniu Śląskim i Głębowicach. Przywracanie susła przyrodzie służy poza tym ochronie zagrożonych siedlisk – suchych muraw o charakterze stepowym oraz gatunkom związanym z tymi siedliskami.

(naukawpolsce.pap.pl, salamandra.org.pl)

Zamach na ochronę gatunkową roślin

W połowie czerwca 2014 r. Ministerstwo Środowiska poddało konsultacjom społecznym projekty rozporządzeń:

  • w sprawie ochrony gatunkowej roślin (projekt z dnia 9 czerwca 2014 r.),
  • w sprawie ochrony gatunkowej grzybów (projekt z 9 czerwca 2014 r.),
  • w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (projekt z 11 czerwca 2014 r.).

Największe kontrowersje wzbudził projekt w sprawie ochrony gatunkowej roślin, w którym znaczną część gatunków objętych dotychczas ochroną ścisłą przesunięto na listę gatunków objętych ochroną częściową. Zabieg ten dotyczy również gatunków skrajnie rzadkich, reliktów polodowcowych czy polskich endemitów, gatunków niechronionych w żaden inny sposób (występujących poza parkami narodowymi czy rezerwatami), czasem mających w Polsce jedyne stanowisko, jak np. Rozrzutka brunatna (Woodsia ilvensis) występująca Polsce tylko na górze Wdżar.

(krzysztofswierkosz.home.pl, mos.gov.pl)

Opracowanie: Karina Nowicka-Kudłacz