Miesięcznik Dzikie Życie

3/45 1998 Marzec 1998

Dyrekcja Lasów Państwowych w Krakowie dostała certyfikat

Marek Styczyński,
Anna Nacher

W dniu 22 stycznia br. RDLP w Krakowie otrzymała certyfikat nadany przez SGS Forestry Oxford Centre for Innovation. Jest to już czwarta w Polsce dyrekcja lasów, która posiada certyfikat. Audytorzy SGS spotkali się dwa dni wcześniej z „Pracownią” w jej siedzibie w Dolinie Wapienicy. Rozmowa dotyczyła ogólnych uwag „Pracowni” co do prowadzenia gospodarki leśnej w Polsce, kilku szczegółów dotyczących lasów beskidzkich i sprawy zapłaty za las wycięty pod budowę kolei gondolowej na Jaworzynę. Audytorzy SGS obiecali przysłać „Pracowni” kryteria opracowane przez tę organizację dla oceny gospodarki w polskich lasach. Główne obawy jakie zgłasza „Pracownia” dotyczą możliwości wykorzystywania certyfikatu do usprawiedliwiania i legitymizowania rabunkowej gospodarki w lasach. Podczas spotkania w Krakowie doszło niestety do poważnego nadużycia. Jak informuje Anna Nacher z nowosądeckiego oddziału PnrWI dyrektor RDLP Kraków oświadczył publicznie, że przyznana certyfikacja była konsultowana z „Pracownią”. Gazeta Krakowska poinformowała niezgodnie z prawdą, że podczas oględzin lasów przez Anglików „towarzyszyli im przedstawiciele wszystkich lokalnych organizacji ekologicznych”. Anna głośno zaprotestowała przeciwko tym kłamstwom, a jej protest został zauważony przez reporterów TVN i radia, dzięki czemu nabrał publicznego charakteru. Poniżej przytaczamy listę zarzutów złożonych przez nowosądecki oddział „Pracowni” podczas przyznania certyfikacji.

Lista zarzutów wobec praktyki gospodarowania w Lasach Państwowych na terenie Beskidu Sądeckiego i okolic jako protest wobec planowanego wręczenia świadectwa Certyfikatu SGS Forestry Oxford Centre for Innovation Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Krakowie.

1. Budownictwo drogowe

Drogi budowane są bez szczegółowych projektów, bez oceny oddziaływania na środowisko. Sieć drogowa jest zbyt gęsta, nadleśniczowie bywają nagradzani za wykonywanie nadliczbowych, nie zaplanowanych. kilometrów dróg, a powinni być za to karani; drogi nie posiadają prawidłowego odwodnienia, planowanie drogowe nie podlega żadnej ocenie i dyskusji z NGO, a nawet rządowymi jednostkami ochrony przyrody.

Przykłady: droga stokowa z Wierchomli Małej do schroniska Bacówka Nad Wierchomlą, droga z Wierchomli w kierunku na Izwór, drogi w rejonie Prehyby.

2. Gospodarka wodna

Gospodarka w LP w ogóle nie podejmuje w praktyce problemów gospodarowania wodą; zezwolenia na grawitacyjny pobór wody z terenów LP jedynie się ewidencjonuje, LP dopuszczają w praktyce do nielimitowanego poboru wody nawet z terenów źródliskowych i rezerwatowych; dopuszczają do budownictwa kubaturowego na granicy leśnej, a nawet poza nią – wbrew nie tylko przepisom prawnym, ale dobrze pojętemu interesowi własnemu; od wielu lat LP nie zagospodarowują potoków górskich w kierunku zwolnienia spływu wód, a zapory przeciwszutrowe i inne podobne budowle są pamiątką z lat 50 tych i wcześniejszych; sposób budowy dróg leśnych powoduje szybkie odprowadzenie wody z terenów leśnych i utratę gleby.

3. Hodowla lasu i ochrona przyrody

LP nie wykorzystują zasobów leśnych o unikalnym znaczeniu: nie istnieje np. szkółka leśna lipy z rejonów Muszyny (ponad 100 ha lipy drobnolistnej w chronionym, unikalnym drzewostanie „Las Lipowy Obrożyska”), ginie wiąz górski i nie prowadzi się hodowli cisa i brekinii, mimo posiadania cennych w skali kraju tradycji i możliwości.

Trzeba tu dodać, że szkółki cisowe istniały na terenie Nadleśnictwa Stary Sącz, ale zostały zlikwidowane kilkanaście lat temu. Ochrona przyrody według naszych danych ogranicza się do udostępniania terenów chronionych Poprzez budowę urządzeń turystycznych i oznakowanie; nie są znane nam przypadki utworzenia rezerwatów przyrody lub innych form ochrony z inicjatywy LP. Przeciwnie, znane jest nam zablokowanie gotowego projektu rezerwatu wielkopowierzchniowego w rejonie Pasma Jaworzyny Krynickiej.

Nie stwierdzamy też innowacji w gatunkowej ochronie zwierząt. Ryś i wilk zostały objęte ochroną wyraźnie nie na wniosek pracowników LP. Szacowanie ilości niektórych gatunków pozostawia wiele wątpliwości i nie służy w sposób wyjątkowy ochronie przyrody.

4. Gospodarowanie ziemią

W latach 1996/1997 LP przekazały ok. 10 ha powierzchni leśnej na rzecz komercyjnej spółki pod budowę kolei gondolowej, Leśny Zakład Doświadczalny w Krynicy na ten sam cel przekazał kilkadziesiąt ha powierzchni leśnej doprowadzając do wylesienia 50 ha. Dyrektor RDLP w Krakowie, według naszej wiedzy nie wyegzekwował dotąd odszkodowań (wg opinii prawnej w tej sprawie dyrektor RDLP w Krakowie jest zobowiązany do wyegzekwowania odszkodowania zarówno za teren LP, jak też przekazany przez LZD-AR w Krakowie) za zmianę użytkowania gruntu i przedwczesny wyrąb lasu. Nie działa zatem w interesie funduszu leśnego, z którego mogłyby być finansowane działania innowacyjne w leśnictwie. Tłumaczenie niektórych pracowników LP, że sprawa rabunkowej eksploatacji stoków Jaworzyny Krynickiej jest sprawą Akademii Rolniczej brzmi mało poważnie, gdyż całość lasów LZD graniczy z lasami LP i nie jest obojętne czy będzie do nich wchodziło 5 osób na godzinę, czy – jak zakłada Spółka Kolej Gondolowa – 1600 na godzinę… .

5. Współpraca z NGO

Stwierdzamy brak takiej współpracy […] Nie istnieje obecnie żadna forma wymiany poglądów i dyskusji poza naciskami poprzez Ministerstwo i czynnymi protestami. Ten stan rzeczy sprzyja przedstawianiu strony NGO jako mało fachowej i zbyt radykalnej.

Stan wiedzy przyrodniczej, nie mówiąc już o podstawach ekologii u niektórych pracowników LP jest tragiczny i prawdziwą innowacją byłyby dla nich szkolenia z przyrodniczych podstaw leśnictwa. Zauważamy jednocześnie wolne przemiany w polityce leśnej, która zaczyna zmierzać w dobrym kierunku. Dzieje się to dużo wolniej jednak, niż by świadczył doskonale tworzony image Lasów Państwowych (wyspecjalizowane agendy LP promocja LP w mediach), któremu uległ najwidoczniej SGS Forestry Oxford Centre for Innovation.

Reasumując – sprzeciwiamy się przyznaniu jakiegokolwiek certyfikatu dla RDLP w Krakowie za sposób prowadzenia gospodarki leśnej i będziemy to robili na wszystkie dostępne nam sposoby.

Stowarzyszenie Pracownia na Rzecz Wszystkich Istot Oddz. Nowy Sącz, ul. Piastowska 5, 33-300 Nowy Sącz, tel. 18 441 10 47, fax: 18 442 28 16

Prezes Nowosądeckiego Oddziału PnRWI – Marek Styczyński
Sekretarz Nowosądeckiego Oddziału PnRWI – Anna Nacher