Miesięcznik Dzikie Życie

10/184 2009 Październik 2009

Białowieża: Stop wycince!

Adam Bohdan, Radosław Szymczuk

Pod takim hasłem 12 września br. odbyła się w Białowieży przed siedzibą BPN pokojowa demonstracja organizacji działających na rzecz ochrony Puszczy Białowieskiej. Organizacje domagały się od Ministerstwa Środowiska natychmiastowego wstrzymania eksploatacji Puszczy, która jest na niżu europejskim ostatnim zachowanym lasem o cechach pierwotnych.

W południe tego dnia około stu aktywistów Greenpeace i Pracowni na rzecz Wszystkich Istot zebrało się przed budynkiem dyrekcji Białowieskiego Parku Narodowego. Nad gmachem parku, unoszony przez balony, zawisł duży transparent z napisem „Czas na ochronę Puszczy. Stop wycince”. W siedzibie parku trwała tego dnia międzynarodowa konferencja, zorganizowana z okazji uroczystych obchodów 600-lecia ochrony Puszczy.

Minister środowiska Maciej Nowicki, wyszedł do przedstawicieli organizacji pozarządowych – Greenpeace Polska, Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków, Pracowni na rzecz Wszystkich Istot, Towarzystwa Ochrony Krajobrazu i WWF Polska. Odebrał od nich petycję, w której organizacje domagały się podjęcia natychmiastowych działań zapobiegawczych, pozwalających na uniknięcie nieodwracalnych strat w cennej przyrodzie Puszczy.

Pokojowa demonstracja organizacji działających na rzecz ochrony Puszczy Białowieskiej

Pokojowa demonstracja organizacji działających na rzecz ochrony Puszczy Białowieskiej przed siedzibą BPN. Fot. Joanna Śladowska

W przemowie do aktywistów minister stwierdził, że organizacje ekologiczne są sumieniem narodu i to dzięki ich działalności Puszcza Białowieska poza parkiem narodowym zachowała swoje wyjątkowe walory. Wypowiedź Ministra Środowiska została nagrodzona przez zgromadzonych ekologów gromkimi brawami. Organizacje ekologiczne zwróciły Ministrowi uwagę na konieczność podjęcia natychmiastowych kroków, które pozwolą zachować walory Puszczy do czasu powiększenia obszaru parku. Minister skrytykował ujawniony ostatnio przez Pracownię na rzecz Wszystkich Istot incydent usunięcia w Puszczy kilkusetletnich dębów. Poinformował o konsekwencjach wyciągniętych w stosunku do osób odpowiedzialnych za tę decyzję. Zapewnił, że podobne sytuacje się nie powtórzą. Organizacje pozarządowe złożyły natomiast Ministrowi Środowiska podziękowania za podjęcie przez niego inicjatyw na rzecz powiększenia parku narodowego.

Jak podkreśliły organizacje pozarządowe w swojej petycji skierowanej do Ministra:

Obecna gospodarka leśna prowadzona na terenie Puszczy godzi w cele jej ochrony. Wycinanie drzew, które odbywa się w naturalnych drzewostanach Puszczy Białowieskiej, powoduje niszczenie siedlisk rzadkich i zagrożonych wyginięciem gatunków roślin i zwierząt. Bardzo często są to siedliska gatunków uznanych za priorytetowe w skali Europy i są objęte ochroną w ramach sieci Natura 2000, lub gatunków z tzw. »czerwonych list« zagrożonych wyginięciem według Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody (IUCN). Usunięcie kilkusetletnich dębów, jakie niedawno miało miejsce, czy postulaty nadleśnictw dotyczące usuwania drzew z rezerwatów, świadczą o nasileniu niebezpiecznych trendów i wymagają zdecydowanej reakcji Ministerstwa Środowiska, prowadzącej do zatrzymania tych praktyk. Pomimo społecznego poparcia dla ochrony całej Puszczy Białowieskiej wyrażanego przez Polaków, do dziś w dalszym ciągu zaledwie około 16% (10 500 ha) jej obszaru jest objęte ochroną jako park narodowy”.

W połowie września miały się zakończyć negocjacje z samorządami, dotyczące programu rozwoju regionu puszczańskiego. Tym samym powinna zapaść decyzja o powiększeniu powierzchni parku. Dziś jego niewielki obszar nie tylko nie sprzyja ochronie cennych puszczańskich drzewostanów, ale także rozwojowi turystyki. Inwestycje w infrastrukturę turystyczną koncentrują się w samym sercu Puszczy, na obszarze gminy Białowieża, nie dając okolicznym gminom szansy na korzyści płynące z ochrony przyrody.

Przedstawiciele organizacji pozarządowych oczekują, że Ministerstwo Środowiska, niezależnie od wyników negocjacji z samorządami, znajdzie w ramach obowiązującego prawa europejskiego i krajowego skuteczny sposób ochrony najcenniejszych wartości przyrodniczych na obszarze całej Puszczy Białowieskiej.

Adam Bohdan, Radosław Szymczuk