Miesięcznik Dzikie Życie

4/190 2010 Kwiecień 2010

Zrozumieć na nowo… siebie, przyrodę, szkołę

Iwona Kukowka

…w ramach wydanego przez Pracownię pakietu edukacyjnego, pomagają dr hab. Piotr Skubała (profesor Uniwersytetu Śląskiego), dr Ryszard Kulik, dr Marek Kaczmarzyk, Iwona Kukowka i realizatorzy 10 modelowych szkolnych projektów ochrony lokalnej przyrody.

Poradników metodycznych, konspektów, scenariuszy i pomocy dydaktycznych do realizacji edukacji ekologicznej jest bardzo wiele. Mniej jednak jest publikacji traktujących o wartościach, priorytetach i istocie tego procesu, z założenia przecież – wychowawczego. Pakiet zeszytów edukacyjnych, wydany w ramach ogólnopolskiej Kampanii edukacyjnej „Szkoły dla przyrody”, stara się sięgać właśnie do głębokich pokładów wiedzy i doświadczeń w planowaniu i realizacji procesu edukacji ekologicznej, tak by spełniał on swe cele wychowawcze w dziedzinie kształtowania nie tyle świadomości, co właściwie osobowości. Na kartach zeszytów znaleźć można:

Zeszyty ekologiczne Pracowni na rzecz Wszystkich Istot
  • 10 pięknych, prostych i nad wyraz skutecznych zasad organizacji procesu nauczania o przyrodzie tak, by jego efektem była silna i głęboka motywacja do podejmowania działań prośrodowiskowych, przedstawionych przez dr. hab. Piotra Skubałę (wraz z konspektami zajęć mojego autorstwa);
  • głęboką, wieloaspektową i inspirującą analizę znaczenia prawdziwych relacji z przyrodą dla naszego rozwoju osobistego, ciepło i zarazem fachowo dokonaną przez dr. Ryszarda Kulika (również z konspektami zajęć);
  • żywy opis najefektywniejszej metody budowania świadomości i motywacji prośrodowiskowej, tj. metody projektu ochrony lokalnych wartości przyrodniczych. Jest on tym cenniejszy, iż wstęp i słowo komentarza poczynił dr Marek Kaczmarzyk, a własnymi doświadczeniami dzielą się z nami sami realizatorzy aż 10 modelowych szkolnych projektów ochrony przyrody, realizowanych w ramach Kampanii „Szkoły dla przyrody”.

Pamiętając o tym, że jest się takim, jakim widzą Cię inni, ocenę pakietu edukacyjnego pozostawiam innym:

Nadzieją na powstrzymanie destrukcji sieci życia jest wychowanie świadomego przyczyn tych zagrożeń i umiejącego im kompetentnie przeciwdziałać młodego pokolenia. Jak tej niełatwej sztuki dokonać? Jak „zrozumieć przyrodę na nowo”? O tym właśnie z pasją traktuje książka […] Prof. Piotra Skubały i Iwony Kukowki. Napisana przez nich recepta, zawarta w 10 płynących z rozumu i serca zasadach edukacji ekologicznej, podsuwa lekarstwo na „ślepotę i głuchotę” wobec wagi, piękna, ale i kurczących się zasobów żywego świata. Dla tych, którzy o tej nierozerwalnej więzi człowieka i przyrody chcą uczyć tak, by motywować do działań i odpowiedzialności, książka ta może służyć jako klarowny przewodnik […] prowadzący do celu, jakim jest budzenie szacunku do życia w każdej postaci.

dr Anna Kalinowska, doc. Uniwersytetu Warszawskiego, członkini władz Światowej Unii Ochrony Przyrody (IUCN), Dyrektor Centrum Badań nad Środowiskiem Przyrodniczym UW

Powiem przewrotnie tak: nie jestem recenzentem tej pracy, ale trzeba ją przeczytać, aby się domyśleć, jak bardzo tego żałuję. I tu po raz kolejny człowiek przegląda się w zamglonych lustrach prawd o sobie. Mądrość przypowieści drogi zaś nakazuje mu przenicować prochowiec Wiecznego Wędrowca z „małego ja” na JA ekologiczne. Lecz dlaczego? Czy po to, aby się tylko czegoś dowiedzieć, czy może po to, aby obcować z lasem, z szumem opowieści muszli, z urokliwościami nieba w szczelinie istnienia?

prof. dr hab. Ryszard Łukaszewicz, Fundacja Wolne Inicjatywy Edukacyjne, teoretyk i praktyk studiów nad alternatywami w edukacji człowieka, inicjator i lider Wrocławskiej Szkoły Przyszłości

Ryszard Kulik próbuje opisać najważniejsze elementy potrzebne, by w procesie edukacji rozwinąć nasze ekologiczne „ja”. Edukację tradycyjną, której nie udało się powstrzymać degradacji planety, proponuje zastąpić edukacją integralną – jak żyć szczęśliwie, nie niszcząc swojego otoczenia i czując się jego częścią. Od lat związany z działalnością prośrodowiskową, sam prowadząc niezliczone zajęcia i warsztaty, jest najbardziej kompetentną osobą, żeby zabrać głos w tej sprawie. To nie jest głos teoretyka – warsztat psychologa spotyka się w osobie autora z wieloletnim doświadczeniem praktycznym. Powinna to być obowiązkowa lektura dla wszystkich, którym edukacja ekologiczna nie jest obojętna.

dr inż. Janusz Korbel, lider ruchu ekologicznego w Polsce, autor pierwszych w kraju publikacji traktujących o edukacji ekologicznej w duchu filozofii głębokiej ekologii

Serdecznie zapraszam do zapoznania się z publikacjami. Liczymy na Państwa opinie oraz refleksje towarzyszące lekturze.

Iwona Kukowka

Publikacja powstała w ramach realizowanej przez Pracownię na rzecz Wszystkich Istot Kampanii edukacyjnej „Szkoły dla przyrody” i sfinansowana została ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.