Miesięcznik Dzikie Życie

5/203 2011 Maj 2011

Wieści z kraju

Opracowanie Adam Bohdan, Karina Nowicka-Kudłacz

Trwają przygotowania kluczowych planów zarządzania Puszczą Białowieską

W dniu 25.01.2011 r. rozpoczęły się prace nad projektem planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 PLC 200004 Puszcza Białowieska. Przedmiotem planu jest identyfikacja zagrożeń i wskazanie zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000, będącego obszarem specjalnej ochrony ptaków i specjalnym obszarem ochrony siedlisk. Wykonawcą projektu jest Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej Odział w Białymstoku (BULiGL).

Jednocześnie ta sama jednostka przygotowuje plan urządzania lasu dla nadleśnictw Puszczy Białowieskiej oraz strategiczną ocenę oddziaływania na środowisko dla tego planu. Wszystkie dokumenty mają być przygotowane jeszcze w 2011 roku, a od ich treści będzie zależała ochrona Puszczy przez najbliższe 10 lat. Plany będą określały m.in. intensywność i miejsca pozyskania drewna. BULiGL deklaruje niezależność od Lasów Państwowych, jednak jednym z głównych zleceniodawców tej firmy jest Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Białymstoku, co teoretycznie może rodzić konflikt interesów i stanowić przeszkodę w przygotowaniu rzetelnych planów.

Eksperci współpracujący z Lasami Państwowymi już od dawna podważają wyniki dotychczasowych inwentaryzacji i zalecenia ochronne dla puszczańskich gatunków. Natomiast przedstawiciele RDLP w Białymstoku forsują sprzeczny z zaleceniami ochronnymi najcenniejszych gatunków model ochrony Puszczy poprzez jej użytkowanie. Zatwierdzaniu strategicznej oceny oddziaływania na środowisko dla planu urządzania lasu Nadleśnictw Puszczy Boreckiej, których wykonawcą był również BULiGL w Białymstoku, towarzyszyło wiele kontrowersji i krytycznych uwag ze strony przyrodników.

Wkładem Podlaskiego Oddziału Pracowni w przygotowanie rzetelnego planu zadań ochronnych Natura 2000 Puszcza Białowieska jest inwentaryzacja chrząszczy saproksylicznych, chronionych dyrektywą siedliskową (695 stanowisk sześciu gatunków), inwentaryzacja oddziałów leśnych, zajętych przez dzięcioła białogrzbietego i trójpalczastego, oraz inwentaryzacja motyli dziennych, chronionych dyrektywą siedliskową. Dane te zostały zgromadzone we współpracy m.in. z Centrum Lasów Naturalnych w IBL w Białowieży oraz pracownikami Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego w Siedlcach. Dodatkowo na potrzeby przygotowania planu urządzania lasu Podlaski Oddział Pracowni przekaże dane o kilkuset stanowiskach porostów wyróżniających zbiorowiska leśne pochodzenia pierwotnego i naturalnego.

Wykonawca planu zadań ochronnych Natura 2000 uruchomił Portal Konsultacji Społecznych http://puszcza-info.buligl.pl/portal/

Ruciane-Nida mówi „nie” obywatelskiemu projektowi ustawy

W ubiegłym roku zebrano ponad 225 tys. podpisów pod inicjatywą ustawodawczą „Oddajcie Parki Narodowi”, mającą na celu wprowadzenie zmian w ustawie o ochronie przyrody. Chodzi m.in. o zastąpienie konieczności uzgadniania z samorządami lokalnymi projektów powołujących, poszerzających lub likwidujących parki narodowe, przez opiniowanie takich zamiarów.

Proponowane zmiany w ustawie o ochronie przyrody i postulaty utworzenia Mazurskiego, Turnickiego i Jurajskiego Parku Narodowego oraz poszerzenia Białowieskiego PN, spotkały się z krytyką samorządów lokalnych.

Rada Miejska Rucianego-Nidy, położonego na terenie projektowanego Mazurskiego Parku Narodowego, 30 marca br. wydała oświadczenie w którym sprzeciwia się wszelkim działaniom Komitetu Inicjatywy Ustawodawczej, reprezentowanego przez Pana Krzysztofa Worobca, zmierzającym do zmiany art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody poprzez zniesienie prawa weta jakim obecnie dysponują samorządy lokalne w zakresie tworzenia parków narodowych oraz zmiany ich granic, a także sprzeciwia się podejmowaniu przez organizacje pozarządowe działań mających na celu utworzenie Mazurskiego Parku Narodowego. Rada Gminy w wydanym oświadczeniu wyraża przekonanie, że w ten sposób dba o interesy gminy.

Stowarzyszenie na rzecz ochrony krajobrazu kulturowego Mazur „Sadyba” w piśmie wystosowanym do Rady Miejskiej Rucianego-Nidy oraz do Wojewody Mazursko-Warmińskiego wskazało na szereg aspektów tego oświadczenia:

  • naruszenie podstawowych praw obywatelskich oraz podstawy ustroju demokratycznego,
  • niezgodność z Konstytucją Rzeczpospolitej Polskiej oraz wieloma innymi ustawami,
  • brak partnerstwa i dialogu z samorządami lokalnymi w sprawie powoływania, powiększania parków narodowych i celowość inicjatywy ustawodawczej w tej sytuacji.

W swoich pismach Stowarzyszenie wskazało na pozytywną opinię prawną obywatelskiego projektu przez Biuro Analiz Sejmowych oraz pozytywną ocenę proponowanych zmian przez Radę Ministrów. Według przytoczonej opinii prawnej niezależnej organizacji prawniczej ClientEarth, obowiązująca regulacja prawna narusza Konstytucję RP. Umożliwia bowiem samorządom nieuzasadnioną ingerencję w sferę konstytucyjnych zadań i kompetencji rządu obejmujących prowadzenie polityki ekologicznej państwa i zapewnienie bezpieczeństwa ekologicznego (art. 146 Konstytucji).

(Stowarzyszenie na rzecz ochrony krajobrazu kulturowego Mazur „Sadyba”)

Długa droga do powołania rezerwatu na gruntach prywatnych

1 marca br. Regionalna Dyrektor Ochrony Środowiska w Gorzowie Wielkopolskim powołała na gruntach prywatnych rezerwat przyrody „Gubińskie Mokradła”, o powierzchni 99,80 ha, położony w granicach miasta Gubina. Rezerwat powstał w celu zachowania populacji ptaków wodnych i błotnych oraz ich siedlisk.

Procedura powołania rezerwatu trwała 3 lata, pomimo faktu, że właściciel terenu sam złożył wniosek o jego utworzenie oraz stosowną dokumentację projektową. Prywatny właściciel, choć oddał na cele ochrony przyrody 100 ha gruntów, został zobligowany do wykonania podziału geodezyjnego i podjęcia pisemnego zobowiązania do wykonania na własny koszt planu ochrony rezerwatu.

(Klub Przyrodników)

Opracowanie: Adam Bohdan, Karina Nowicka-Kudłacz